Böbrek Kanseri
Böbrek kanseri, erken evrelerde çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebilen ancak zamanında teşhis edildiğinde tedavi başarısı oldukça yüksek olan ürolojik kanserlerden biridir. Günümüzde gelişmiş görüntüleme yöntemlerinin yaygınlaşması sayesinde birçok böbrek tümörü henüz şikâyet oluşturmadan tesadüfen saptanabilmektedir. Erken tanı, yalnızca kanserin kontrol altına alınmasını değil, aynı zamanda sağlıklı böbrek dokusunun korunmasını da mümkün kılabilir. Özellikle robotik cerrahi teknolojisindeki gelişmeler, uygun hastalarda tümörün çıkarılırken böbreğin büyük kısmının korunmasına olanak sağlamaktadır. Prof. Dr. Özgür Çakmak, böbrek kanseri tedavisinde tümörün boyutu, yerleşimi, evresi ve hastanın genel sağlık durumunu ayrıntılı değerlendirerek bilimsel veriler doğrultusunda kişiye özel tedavi planı oluşturmaktadır.
Böbrek Kanseri Nedir?
Böbrek kanseri, böbreği oluşturan hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu gelişen kötü huylu tümörlerdir. En sık görülen tipi böbrek hücreli karsinomdur (Renal Cell Carcinoma – RCC). Hastalık başlangıçta yalnızca böbrekte sınırlı kalabilirken ilerleyen evrelerde çevre dokulara, lenf bezlerine veya uzak organlara yayılabilir.
Erken evrede teşhis edilen böbrek kanserlerinde tedavi başarısı oldukça yüksektir.
Böbrek Kanseri Kimlerde Daha Sık Görülür?
Bazı kişilerde böbrek kanseri gelişme riski daha yüksektir.
- 50 yaş üzerindeki bireylerde
- Erkeklerde
- Sigara kullananlarda
- Obezitesi bulunan kişilerde
- Hipertansiyon hastalarında
- Kronik böbrek hastalığı olanlarda
- Uzun süre diyaliz tedavisi görenlerde
- Ailesinde böbrek kanseri öyküsü bulunan bireylerde
- Bazı kalıtsal sendromlara sahip kişilerde
Risk faktörlerinin bulunması hastalığın kesin gelişeceği anlamına gelmez; ancak düzenli kontroller önemlidir.
Böbrek Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Erken dönemde çoğu hastada hiçbir belirti görülmeyebilir. Hastalık ilerledikçe şu şikâyetler ortaya çıkabilir:
- İdrarda kan görülmesi
- Yan ağrısı
- Bel bölgesinde sürekli ağrı
- Karında ele gelen kitle
- Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
- Halsizlik
- İştahsızlık
- Ateş
- Gece terlemeleri
- Kansızlık
- Yüksek tansiyon
Belirtiler her hastada farklılık gösterebilir ve başka hastalıklarla da karışabilir.
Böbrek Kanseri Nerede Ağrı Yapar?
Böbrek kanseri ağrısı genellikle;
- Belin tek tarafında
- Kaburgaların altında
- Yan tarafta
- Sürekli ve künt karakterde
hissedilir.
Ancak küçük böbrek tümörleri uzun süre hiçbir ağrı oluşturmayabilir.
İdrarda Kan Görmek Böbrek Kanseri Belirtisi Midir?
Evet.
İdrarda görülen kan, böbrek kanseri dahil olmak üzere birçok üriner sistem hastalığının önemli belirtilerinden biridir.
Özellikle;
- Ağrısız kanama
- Tekrarlayan kanama
- Pıhtılı idrar
durumlarında mutlaka üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
Böbrek Kanseri Neden Olur?
Kesin nedeni her zaman bilinmese de bazı faktörler hastalık riskini artırmaktadır.
En Sık Görülen Risk Faktörleri
- Sigara kullanımı
- Obezite
- Hipertansiyon
- Genetik yatkınlık
- Uzun süre diyaliz tedavisi
- Bazı kalıtsal hastalıklar
- Kimyasal maddelere maruz kalma
- İleri yaş
Böbrek Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı süreci ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Fizik Muayene
Hastanın şikâyetleri ve risk faktörleri değerlendirilir.
Laboratuvar Testleri
- Kan testleri
- Böbrek fonksiyon testleri
- Tam idrar tahlili
Görüntüleme Yöntemleri
- Ultrasonografi
- Bilgisayarlı Tomografi (BT)
- Manyetik Rezonans (MR)
- Gerektiğinde PET görüntüleme
Bu yöntemler tümörün boyutunu, yerleşimini ve yayılımını değerlendirmede önemli rol oynar.
Biyopsi Gerekli Olur Mu?
Her hastada biyopsi yapılması gerekmez.
Bazı durumlarda görüntüleme bulguları yeterli olabilir. Ancak tanının netleştirilmesi gereken hastalarda biyopsi planlanabilir.
Böbrek Kanseri Evreleri Nelerdir?
Tedavi planı hastalığın evresine göre belirlenmektedir.
- Böbrekle sınırlı erken evre
- Böbrek dışına yayılmış lokal ileri evre
- Lenf bezlerine yayılmış hastalık
- Uzak organ metastazı bulunan ileri evre hastalık
Erken evrede yakalanan tümörlerde böbreğin korunması mümkün olabilir.
Böbrek Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi planı;
- Tümörün büyüklüğüne
- Yerleşimine
- Evresine
- Hastanın yaşına
- Diğer hastalıklarına
- Böbrek fonksiyonlarına göre belirlenmektedir.
Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:
- Parsiyel nefrektomi (böbrek koruyucu cerrahi)
- Radikal nefrektomi
- Robotik cerrahi
- Laparoskopik cerrahi
- Hedefe yönelik tedaviler
- İmmünoterapi
- Bazı hastalarda aktif izlem
Robotik Cerrahi İle Böbrek Kanseri Tedavisi
Uygun hastalarda robotik cerrahi, özellikle küçük ve orta boyuttaki böbrek tümörlerinde böbreğin korunmasını sağlayan en önemli cerrahi yöntemlerden biridir.
Robotik cerrahinin avantajları şunlardır:
- Küçük kesiler
- Daha az kan kaybı
- Daha düşük ağrı
- Daha kısa hastane yatışı
- Günlük yaşama daha hızlı dönüş
- Böbrek dokusunun korunabilmesi
- Hassas tümör çıkarımı
- Daha estetik iyileşme
Prof. Dr. Özgür Çakmak, robotik cerrahi deneyimiyle uygun hastalarda kanserli dokuyu çıkarırken mümkün olduğunca sağlıklı böbrek dokusunu korumayı hedeflemektedir.
Böbrek Koruyucu Cerrahi Kimlere Uygulanabilir?
Böbrek koruyucu cerrahi özellikle;
- Küçük böbrek tümörlerinde
- Tek böbreği bulunan hastalarda
- Her iki böbreğinde tümör bulunan kişilerde
- Böbrek fonksiyonlarının korunmasının önemli olduğu hastalarda
öncelikli olarak değerlendirilebilmektedir.
Amaç hem kanseri tedavi etmek hem de böbrek fonksiyonlarını korumaktır.
Böbrek Kanseri Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen böbrek kanseri zaman içerisinde büyüyebilir ve;
- Karaciğere
- Akciğerlere
- Kemiklere
- Beyne
- Lenf bezlerine
yayılım gösterebilir.
İlerlemiş hastalıkta tedavi daha karmaşık hale gelebileceğinden erken tanı büyük önem taşır.
Böbrek Kanserinden Korunmak Mümkün Müdür?
Her vaka önlenemese de riski azaltmaya yardımcı olabilecek yaşam alışkanlıkları vardır.
- Sigara kullanmamak
- Sağlıklı kiloyu korumak
- Düzenli egzersiz yapmak
- Tansiyonu kontrol altında tutmak
- Dengeli beslenmek
- Gereksiz ilaç kullanımından kaçınmak
- Düzenli sağlık kontrollerini yaptırmak
Böbrek Kanseri İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde gecikmeden üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
- İdrarda kan görülmesi
- Sürekli yan veya bel ağrısı
- Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
- Karında ele gelen kitle
- Uzun süren halsizlik
- Tekrarlayan ateş
Erken değerlendirme sayesinde hem tedavi seçenekleri artabilir hem de böbreğin korunma olasılığı yükselebilir.