Testis Kanseri
Testis kanseri, diğer birçok kanser türüne göre daha nadir görülmesine rağmen özellikle 15-40 yaş arasındaki erkeklerde en sık rastlanan kanserlerden biridir. Hastalık çoğu zaman ağrısız bir kitle veya testiste sertlik ile fark edilir. Erken evrede teşhis edildiğinde tedavi başarısı oldukça yüksektir ve günümüzde birçok hasta sağlıklı yaşamına geri dönebilmektedir. Bu nedenle testislerde fark edilen her değişiklik dikkatle değerlendirilmeli, “nasıl olsa geçer” düşüncesiyle beklenmemelidir. Prof. Dr. Özgür Çakmak, testis kanserinin tanı ve tedavi sürecinde hastalığın evresi, tümör tipi ve hastanın genel sağlık durumunu değerlendirerek kişiye özel yaklaşım sunmaktadır. Özellikle erken tanı, hem tedavi seçeneklerini artırmakta hem de uzun dönem yaşam kalitesinin korunmasına önemli katkı sağlamaktadır.
Testis Kanseri Nedir?
Testis kanseri, erkek üreme sisteminin bir parçası olan testislerde bulunan hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu gelişen kötü huylu tümörlerdir. Hastalık çoğunlukla sperm üreten germ hücrelerinden kaynaklanır ve genel olarak seminom ile non-seminom olmak üzere iki ana grupta değerlendirilir.
Erken evrede yalnızca testiste sınırlı kalabilirken, ilerleyen dönemlerde lenf bezlerine veya diğer organlara yayılabilir.
Testis Kanseri Kimlerde Daha Sık Görülür?
Bazı kişilerde testis kanseri gelişme riski daha yüksektir.
- 15-40 yaş arasındaki erkeklerde
- İnmemiş testis öyküsü bulunanlarda
- Ailesinde testis kanseri olan kişilerde
- Daha önce bir testiste kanser gelişmiş bireylerde
- Bazı genetik hastalıkları bulunan kişilerde
- Doğumsal testis gelişim bozukluğu olanlarda
Risk faktörlerinin bulunması hastalığın kesin gelişeceği anlamına gelmez ancak düzenli kontrol önemlidir.
Testis Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Testis kanseri çoğu zaman erken dönemde belirti verir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Testiste ağrısız şişlik
- Testiste sert kitle
- Testiste büyüme
- Testiste ağırlık hissi
- Skrotumda dolgunluk hissi
- Hafif kasık ağrısı
- Alt karın bölgesinde rahatsızlık
- Testiste şekil değişikliği
- Sırt ağrısı (ileri evrelerde)
- Boyun veya karın lenf bezlerinde büyüme (ileri evrelerde)
En sık görülen belirti ağrısız testis kitlesidir.
Testiste Sertlik Kanser Belirtisi Olabilir Mi?
Evet.
Testiste ele gelen sertlik veya yeni gelişen bir kitle mutlaka üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Her sertlik kanser anlamına gelmez. Enfeksiyon, kist veya iyi huylu oluşumlar da benzer bulgular verebilir. Ancak kesin ayrım yalnızca uzman değerlendirmesiyle yapılabilir.
Testis Kanseri Ağrı Yapar Mı?
Birçok hastada başlangıçta ağrı görülmez.
Bazı kişilerde ise;
- Hafif testis ağrısı
- Kasık ağrısı
- Alt karın ağrısı
- Skrotumda rahatsızlık hissi
oluşabilir.
Bu nedenle yalnızca ağrı olması veya olmaması tanı koydurucu değildir.
Testis Kanseri Neden Olur?
Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak bazı faktörler riski artırabilir.
En Sık Görülen Risk Faktörleri
- İnmemiş testis
- Aile öyküsü
- Daha önce testis kanseri geçirmek
- Bazı genetik sendromlar
- Testis gelişim bozuklukları
- Genç yaş
Testis Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı sürecinde birden fazla yöntem birlikte kullanılmaktadır.
Fizik Muayene
Üroloji uzmanı testisleri ayrıntılı olarak değerlendirir.
Skrotal Ultrasonografi
Testis içerisindeki kitlenin yapısı ayrıntılı şekilde incelenir.
Kan Testleri
Bazı tümör belirteçleri değerlendirilir.
- AFP
- Beta-hCG
- LDH
Bu değerler tanı ve tedavi planlamasında önemli bilgiler sağlar.
Görüntüleme Yöntemleri
Hastalığın yayılımını değerlendirmek amacıyla gerekirse;
- Bilgisayarlı Tomografi
- Manyetik Rezonans Görüntüleme
- PET görüntüleme
uygulanabilir.
Testis Kanseri Evreleri Nelerdir?
Tedavi planı hastalığın yayılımına göre belirlenmektedir.
- Testiste sınırlı erken evre
- Karın lenf bezlerine yayılmış hastalık
- Akciğer veya diğer organlara yayılmış ileri evre hastalık
Erken evrede teşhis edilen hastalarda tedavi başarısı oldukça yüksektir.
Testis Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi;
- Tümör tipine
- Hastalığın evresine
- Tümör belirteçlerine
- Görüntüleme sonuçlarına
- Hastanın genel sağlık durumuna göre planlanmaktadır.
Başlıca tedavi seçenekleri:
- Cerrahi tedavi
- Kemoterapi
- Radyoterapi (uygun hasta grubunda)
- Aktif izlem
- Lenf bezi cerrahisi
Testis Kanserinde Cerrahi Tedavi Nasıl Yapılır?
Testis kanserinde ilk tedavi basamağı çoğu zaman cerrahidir.
Standart cerrahi yöntemde kanserli testis, kasık bölgesinden yapılan kesi ile çıkarılır. Bu işlem hem kesin tanının konulmasını hem de tedavinin ilk basamağını oluşturur.
Cerrahi sonrasında patoloji sonucuna göre ek tedavi gerekip gerekmediği belirlenir.
Testis Kanseri Sonrası Doğurganlık Etkilenir Mi?
Tek testisin alınması her zaman kısırlık anlamına gelmez.
Diğer testis sağlıklı olduğu sürece birçok erkekte;
- Testosteron üretimi devam eder.
- Cinsel yaşam korunabilir.
- Çocuk sahibi olunabilir.
Ancak kemoterapi veya bazı ek tedaviler planlanacak hastalarda tedavi öncesinde sperm dondurma seçeneği değerlendirilebilir.
Testis Kanseri Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen testis kanseri zamanla;
- Karın lenf bezlerine
- Akciğerlere
- Karaciğere
- Beyne
- Kemiklere
yayılım gösterebilir.
Bu nedenle erken tanı ve zamanında tedavi hayati önem taşımaktadır.
Testis Kanseri İçin Kendi Kendine Muayene Önemli Midir?
Evet.
Özellikle genç erkeklerin ayda bir kez, tercihen sıcak duş sonrası testislerini kontrol etmeleri önerilir.
Şu durumlarda gecikmeden üroloji uzmanına başvurulmalıdır:
- Yeni gelişen sertlik
- Ele gelen kitle
- Testiste büyüme
- Şekil değişikliği
- Geçmeyen ağrı
- Ağırlık hissi
Erken fark edilen değişiklikler, erken tanı açısından büyük avantaj sağlar.
Testis Kanserinden Korunmak Mümkün Müdür?
Testis kanserini tamamen önlemek mümkün olmasa da erken teşhis için şu öneriler önemlidir:
- Düzenli testis muayenesi yapmak
- Risk grubundaysanız üroloji kontrollerini aksatmamak
- Testiste oluşan değişiklikleri önemsemek
- İnmemiş testis öyküsü bulunan çocuklarda zamanında tedavi uygulanmasını sağlamak