Üreteropelvik Bileşke Darlığı
Böbreklerin ürettiği idrarın mesaneye sağlıklı şekilde ulaşabilmesi için idrar yollarının açık olması gerekir. Böbrek ile üreterin birleştiği noktada gelişen daralma ise idrar akışını engelleyerek böbrekte şişmeye ve zamanla böbrek fonksiyonlarında azalmaya neden olabilir. Üreteropelvik Bileşke Darlığı (UPJ Darlığı), hem çocuklarda hem de erişkinlerde görülebilen, erken tanı konulduğunda başarılı şekilde tedavi edilebilen önemli bir ürolojik hastalıktır. Günümüzde robotik cerrahi sayesinde darlığın onarılması daha hassas, daha konforlu ve yüksek başarı oranlarıyla gerçekleştirilebilmektedir. Prof. Dr. Özgür Çakmak, Üreteropelvik Bileşke Darlığında böbrek fonksiyonlarını korumayı hedefleyen, kişiye özel ve güncel tedavi yaklaşımlarını uygulamaktadır.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Nedir?
Üreteropelvik Bileşke Darlığı, böbrek havuzu (renal pelvis) ile üreterin birleştiği bölgede oluşan daralma nedeniyle idrarın böbrekten mesaneye geçişinin zorlaşmasıdır.
Bu daralma sonucunda idrar böbrekte birikir ve zamanla hidronefroz olarak adlandırılan böbrek genişlemesine yol açabilir. Tedavi edilmediğinde böbrek dokusunda kalıcı hasar gelişme riski bulunmaktadır.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Neden Olur?
Hastalık doğuştan olabileceği gibi sonradan da gelişebilir.
Doğuştan Görülen Nedenler
- Üreterin gelişimsel olarak dar olması
- Kas yapısındaki bozukluklar
- Üreterin böbreğe hatalı bağlanması
- Böbrek damarlarının üretere baskı yapması
Sonradan Gelişen Nedenler
- Böbrek taşları
- Travmalar
- Cerrahi sonrası gelişen darlıklar
- Tekrarlayan enfeksiyonlar
- Skar dokusu oluşumu
Doğuştan gelişen Üreteropelvik Bileşke Darlığı en sık görülen nedenlerden biridir.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Belirtileri Nelerdir?
Bazı hastalarda uzun süre belirti görülmeyebilir.
Belirti geliştiğinde en sık görülen şikâyetler şunlardır:
- Yan ağrısı
- Bel ağrısı
- Karın ağrısı
- Bulantı
- Kusma
- İdrarda kan görülmesi
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
- Ateş
- Böbrek taşı oluşumu
- Karında şişlik hissi
Ağrı özellikle fazla sıvı tüketimi sonrasında belirginleşebilir.
Üreteropelvik Bileşke Darlığında Ağrı Nasıl Olur?
Ağrı çoğunlukla;
- Yan bölgede
- Kaburgaların altında
- Bel tarafında
hissedilir.
Bazı hastalarda ağrı aralıklı olabilirken bazı kişilerde sürekli devam edebilir.
Özellikle sıvı alımı sonrasında oluşan yan ağrısı bu hastalık açısından önemli bir bulgu olabilir.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Böbreğe Zarar Verir Mi?
Evet.
İdrarın böbrekten yeterince boşalamaması zaman içerisinde;
- Böbrekte genişleme
- Basınç artışı
- Böbrek fonksiyonlarında azalma
- Kalıcı böbrek hasarı
gelişmesine neden olabilir.
Bu nedenle hastalık takip edilmeden bırakılmamalıdır.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı için klinik değerlendirme ve görüntüleme yöntemleri birlikte kullanılır.
Hasta Öyküsü Ve Fizik Muayene
Şikâyetlerin süresi ve özellikleri değerlendirilir.
Laboratuvar Testleri
- Tam idrar tahlili
- Kan testleri
- Böbrek fonksiyon testleri
Görüntüleme Yöntemleri
- Ultrasonografi
- Bilgisayarlı Tomografi
- Manyetik Rezonans Ürografi
- İntravenöz ürografi (uygun durumlarda)
Böbrek Sintigrafisi
Böbreğin çalışma kapasitesini ve idrar akışındaki tıkanıklığın derecesini değerlendiren en önemli testlerden biridir.
Tedavi planı hazırlanırken böbreğin fonksiyon düzeyi mutlaka değerlendirilir.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi;
- Darlığın derecesine
- Böbrek fonksiyonlarına
- Hastanın yaşına
- Şikâyetlerin şiddetine
- Görüntüleme sonuçlarına göre belirlenmektedir.
Başlıca tedavi seçenekleri:
- Düzenli takip
- Endoskopik girişimler
- Robotik pyeloplasti
- Laparoskopik pyeloplasti
- Açık cerrahi
Belirti veren ve böbrek fonksiyonlarını etkileyen darlıklarda cerrahi tedavi ön plana çıkar.
Robotik Pyeloplasti Nedir?
Robotik pyeloplasti, Üreteropelvik Bileşke Darlığının tedavisinde en güncel cerrahi yöntemlerden biridir.
Bu yöntemde dar olan bölüm çıkarılır ve üreter ile böbrek havuzu yeniden birbirine bağlanır.
Robotik cerrahinin sağladığı yüksek görüntü kalitesi ve hassas hareket kabiliyeti sayesinde başarılı onarım yapılabilmektedir.
Robotik Cerrahinin Avantajları Nelerdir?
Robotik pyeloplastinin sağladığı önemli avantajlar şunlardır:
- Küçük kesiler
- Daha az kan kaybı
- Daha az ağrı
- Daha düşük enfeksiyon riski
- Daha kısa hastane yatışı
- Günlük yaşama daha hızlı dönüş
- Hassas doku onarımı
- Yüksek cerrahi başarı oranı
Prof. Dr. Özgür Çakmak, Üreteropelvik Bileşke Darlığı tedavisinde uygun hastalarda robotik cerrahi ile böbrek fonksiyonlarını korumayı ve uzun dönem başarılı sonuçlar elde etmeyi hedeflemektedir.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen darlık zaman içerisinde;
- Böbrekte ileri derecede genişleme
- Sürekli ağrı
- Tekrarlayan enfeksiyon
- Böbrek taşı oluşumu
- Böbrek fonksiyon kaybı
- İleri evrede böbreğin işlevini kaybetmesi
gibi ciddi sonuçlara neden olabilir.
Bu nedenle düzenli takip ve zamanında tedavi büyük önem taşır.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı Tekrarlar Mı?
Başarılı cerrahi sonrasında tekrar görülme olasılığı düşüktür.
Ancak düzenli kontrol;
- Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
- Olası daralma bulgularının erken saptanması
- Tedavi başarısının uzun dönem izlenmesi
açısından önemlidir.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
- Sürekli yan ağrısı
- Tekrarlayan böbrek enfeksiyonları
- İdrarda kan görülmesi
- Böbrek taşı oluşumu
- Böbrekte genişleme saptanması
- Böbrek fonksiyonlarında azalma
- Şiddetli bulantı ve kusma ile seyreden ağrılar
Erken tanı sayesinde böbrek dokusu korunabilir ve hastalığın ilerlemesi önlenebilir.