MR füzyon prostat biyopsisi, prostat MR görüntülerinin ultrason görüntüleriyle birleştirilerek şüpheli bölgelerden hedefe yönelik doku örnekleri alınmasını sağlayan bir prostat kanseri tanı yöntemidir. PSA değerinin yükselmesi veya prostat MR görüntülemesinde şüpheli bir alan görülmesi, prostat kanseri ihtimali artırmaktadır. Ancak prostatta görülen her şüpheli alan kanser değildir ve yalnızca PSA sonucuyla kesin tanı konulamaz.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Nedir?
MR füzyon prostat biyopsisi, prostatın manyetik rezonans (MR) görüntüleri ile işlem sırasında elde edilen ultrason görüntülerinin özel bir yazılım aracılığıyla eşleştirilmesidir. Bu sayede MR görüntülerinde belirlenen şüpheli bölgeler, biyopsi sırasında daha kolay hedeflenebilir.
İşlemde prostat dokusundan ince bir iğne yardımıyla örnekler alınır. Bu örneklerin patoloji laboratuvarında incelenmesiyle kanser olup olmadığına bakılır.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Kimlere Yapılır?
MR füzyon biyopsisi, prostat kanseri şüphesi olan kişilerde MR’da görülen şüpheli bölgeden hedefli parça almak için yapılır.
Özellikle şu durumlarda yapılır;
- PSA Yüksekliğinde: PSA değerinin yüksek veya zaman içerisinde şüpheli şekilde artmasıdır.
- Prostat MR Görüntüsünde Şüpheli Alan Varsa: Kanser açısından araştırılması gereken bir bölgenin tespit edilmesi.
- Önceki Biyopsinin Negatif Olması: Kanser şüphesinin devam etmesine rağmen önceki biyopside kanser bulgusu saptanmaması.
- Kontrol Amaçlı: Prostat kanseri tanısı olan bazı hastalarda, hastalığın ilerleyip ilerlemediğini kontrol etmek için biyopsi tekrarlanır.
Biyopsi kararı yalnızca PSA değerine göre değil, hastanın yaşı, aile öyküsü, prostat hacmi ve MR bulgularıyla birlikte verilir.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Nasıl Yapılır?
MR füzyon prostat biyopsisinde, daha önce çekilmiş prostat MR görüntüleri ile işlem sırasındaki canlı ultrason görüntüleri özel bir yazılımla birleştirilir. Böylece üroloji doktoru, şüpheli alanı ekranda net şekilde görür ve biyopsiyi tam o bölgeden alır.
İşlem, önce MR görüntülerinin incelenmesiyle başlar. Şüpheli görülen bölgeler bu aşamada işaretlenir. Ardından MR görüntüleri, ultrason görüntüleriyle eşleştirilir. Hastanın durumuna göre lokal anestezi, sedasyon ya da farklı bir anestezi yöntemi uygulanır. Sonrasında ince bir iğneyle şüpheli bölgelerden doku örnekleri alınır. Gerekli görülürse çevredeki alanlardan da örnek alınır. Alınan dokular patolojik inceleme için laboratuvara gönderilir.
Biyopsi, uygulanan tekniğe göre makat yoluyla ya da testislerle makat arasındaki bölgeden (perine) yapılır. Hangi yolun seçileceğine doktor, hastanın durumuna bakarak karar verir.
Prostat MR Sonucunda PI-RADS 3, 4 ve 5 Ne Anlama Gelir?
Prostat MR raporlarında kullanılan PI-RADS, görüntülenen alanların klinik açıdan önemli prostat kanseri taşıma olasılığını değerlendiren bir sınıflandırmadır. PI-RADS 1 ve 2 düşük, PI-RADS 3 belirsiz, PI-RADS 4 yüksek ve PI-RADS 5 çok yüksek anlamına gelir. Özellikle PI-RADS 4 ve 5 olan hastalarda füzyon biyopsi yapılmalıdır. PI-RADS 3 sonucunda ise PSA yoğunluğu ve diğer risk faktörleri ele alınarak kişiye özel tanı ve tedavi planı uygulanmaktadır.
MR Füzyon Biyopsisi İle Klasik Prostat Biyopsisi Arasındaki Fark Nedir?
Geleneksel sistematik prostat biyopsisinde, ultrason eşliğinde prostatın önceden belirlenen farklı bölgelerinden örnekler alınır.
MR füzyon biyopsisinde ise MR üzerinde görülen şüpheli alanlar özel olarak belirlenerek biyopsi işlemi yapılır.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Ağrılı Mıdır?
MR füzyon biyopsisi ağrılı bir işlem değildir. İşlem sırasında ağrı olmaması için lokal, sedasyon veya genel anestezi uygulanır. Çoğu uygun hastalarda sedasyon veya genel anestezi tercih edilir.
İşlem sonrası ağrı olmaz. İşlemden dolayı kısa süreli hafif batma hissi, baskı ve rahatsızlıklar oluşabilir. Bu rahatsızlıkları ortadan kaldırmak için üroloji doktorunun önerdiği ilaçları kullanmak yeterlidir.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Kaç Dakika Sürer?
MR füzyon prostat biyopsisi 20-40 dakika arasında sürmektedir. Ancak örnek alınacak bölgelerin sayısı, kullanılan biyopsi tekniği ve anestezi yöntemi süreyi az da olsa artırabilir.
Hazırlık ve işlem sonrası gözlem nedeniyle hastanedenen geçirilen süre daha uzundur. İşlem sonrası çoğu hastalar aynı gün taburcu olabilmektedir.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Öncesi Nelere Dikkat
Edilmeli?
İşlem öncesinde hastanın kullandığı ilaçlar ve mevcut hastalıklar üroloji doktoru tarafından detaylıca ele alınır. Özellikle kan sulandırıcı ilaçlar, geçirilmiş enfeksiyonlar ve ilaç alerjileri doktora bildirilmelidir.
Lokal anestezi uygulanacak hastalarda açlık gerekmez. Sedasyon veya genel anestezi planlanan hastalardan ise 6-8 saat boyunca aç ve susuz kalmaları gerekir.
Rutin kullanılan ilaçlar doktor önerisi olmadan bırakılmamalıdır.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
Biyopsi sonrasında idrarda veya menide kan görülmesi, hafif ağrı ve işlem bölgesinde hafif baskı, batma olması normal kabul edilir. Çoğu hastada günlük yaşama dönüş 1 gün içerisinde gerçekleşir. İlk günlerde ağır fiziksel aktiviteler yapılmamalı ve doktor önerilerine uymak önemlidir.
Ateş, titreme, idrar yapamama veya yoğun kanama gelişmesi durumunda vakit kaybetmeden doktora gidilmelidir.
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Sonucu Kaç Günde Çıkar?
Alınan doku örnekleri patoloji laboratuvarında mikroskop altında incelenir. Biyopsi sonuçları 7 ila 10 gün içerisinde çıkar. Ancak laboratuvarın işleyişine ve ek inceleme ihtiyacı olması durumunda bu süre uzayabilir.
Kanser saptanması durumunda patoloji raporunda Grade Group ve Gleason derecelendirmesi yazar ve tedavi planının belirlenmesine yardımcı olur.
İzmir robotik üroloji doktoru Prof. Dr. Özgür Çakmak MR füzyon prostat biyopsi sürecinde ve sonrasında ayrıca prostat kanseri tanı ve tedavisinde hastanın tüm sürecini, tetkikleri ve bulguları ele alarak kişiye özel tedavi planı uygulamaktadır.
Sonuç
MR füzyon prostat biyopsisi, şüpheli prostat bölgelerinden hedefli doku örnekleri alınmasını sağlayan bir tanı yöntemidir. Ancak her PSA yüksekliği biyopsi gerektirmez. Karar, hastanın risk faktörleri ve görüntüleme sonuçlarına göre üroloji doktoru tarafından verilir.
İzmir Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Özgür Çakmak, prostat kanseri şüphesi bulunan hastalarda PSA sonuçları, prostat MR bulguları ve biyopsi gerekli olup olmadığına bakaraka kişiye özel bir muayene ve tanı planması yapmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. PSA Yüksek Olan Herkese Prostat Biyopsisi Yapılır Mı?
Hayır. PSA yüksekliği prostat büyümesi veya iltihaplanma gibi nedenlerle de görülebilir. Biyopsi kararı risk değerlendirmesine göre verilir.
2. Prostat MR Sonucu Temiz Çıkarsa Biyopsi Gerekmez Mi?
Her zaman değil. MR’da şüpheli alan görülmemesi kanseri tamamen dışlamaz. Klinik şüphe yüksekse biyopsi gerekebilir.
3. MR Füzyon Prostat Biyopsisi Kanseri Yayabilir Mi?
Prostat iğne biyopsisinin kanseri yayması son derece nadir bildirilen bir durumdur. Biyopsi, prostat kanseri tanısında kullanılan standart yöntemlerdendir.
4. MR Füzyon Biyopsisi Sonrasında Cinsel İlişkiye Ne Zaman Girilebilir?
Genellikle ağrı ve kanama gibi şikâyetler azaldığında cinsel yaşama dönülebilir. Uygun süre için işlemi yapan hekimin önerisi dikkate alınmalıdır.
5. MR Füzyon Prostat Biyopsisi Tekrarlanabilir Mi?
Evet. İlk biyopsi negatif olsa bile PSA yüksekliği veya şüpheli MR bulguları devam ediyorsa yeniden biyopsi değerlendirilebilir.
6. Prostat Biyopsisinde Kanser Çıkarsa Hemen Ameliyat Gerekir Mi?
Hayır. Düşük riskli bazı prostat kanserlerinde aktif izlem yeterli olabilir. Tedavi kararı kanserin derecesine, yayılımına ve hastanın durumuna göre verilir.
7. MR Füzyon Prostat Biyopsisinden Sonra Hastanede Yatılır Mı?
Hastanede yatış olmaz. Günübirlik işlem ve taburcu uygulanır. Ancak anestezi yöntemi, kanama veya idrar yapma sorunu gibi durumlarda daha uzun takip gerekebilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.