Robotik sistektomi; kanserli mesanenin ve gerekli dokuların robot destekli kapalı cerrahiyle çıkarılması, ardından idrarın vücuttan atılacağı yeni yolun oluşturulmasıdır. Mesane kanseri tedavisi olan sistektomi de başarılı bir tedavi planında yalnızca robotik teknoloji değil; hastalığın evresi, doğru cerrahi zamanlama, idrar yönlendirme seçimi ve cerrahın deneyimi çok önemlidir. İzmir üroloji doktoru Prof. Dr. Özgür Çakmak 600 den fazla robotik cerrahi tecrübesinin. yanı sıra 20 yıla aşkın tecrübesiyle hastalarının tüm tetkik. ve değerlendirme. sonuçlarının tamamını birlikte ele alarak kişiye özel tedavi planı uygulamaktadır.
Robotik Sistektomi Nedir?
Sistektomi, idrar kesesinin bir bölümünün veya tamamının cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Robotik sistektomide cerrah, konsol adı verilen kontrol ünitesinden robotik kolları yöneterek işlemi küçük kesilerden gerçekleştirir.
Robot kendi başına ameliyat yapmaz. Cerrahın el hareketlerini yüksek hassasiyetle cerrahi aletlere aktarır ve ameliyat alanını büyütülmüş, üç boyutlu görüntüyle ameliyatın daha konforlu ve minimum risk ile yapılmasına yardımcı olur.
Mesane Kanserinde Robotik Sistektomi Kimlere Yapılır?
Radikal sistektomi çoğunlukla mesane kas tabakasına ilerlemiş ancak uzak organlara yayılmamış mesane kanserlerinde yapılır. Mesane içine uygulanan tedavilere yanıt vermeyen veya ilerleme riski çok yüksek bazı kasa yayılmamış mesane kanserlerinde de gündeme gelebilir.
- Tümörün tipi, evresi ve mesane içindeki yaygınlığı
- Lenf bezleri ve uzak organlarda yayılım bulunup bulunmadığı
- Hastanın böbrek, kalp ve akciğer fonksiyonları
- Daha önce uygulanan tedaviler
- Kemoterapiye uygunluk
- Hastanın genel sağlık durumu ve kişisel tercihleri
Bazı hastalarda ameliyattan önce sisplatin içeren kemoterapi, bazı hastalarda ise cerrahi sonrası ek tedavi planlanabilir. Tedavi sıralaması multidisipliner konsey tarafından belirlenmelidir.
Robotik Sistektomi Nasıl Yapılır?
Ameliyat genel anestezi altında gerçekleştirilir. Karın bölgesinde açılan küçük kesilerden kamera ve robotik cerrahi aletler yerleştirilir. Uygulanan cerrahi, hastalığın durumuna göre değişmekle birlikte temel aşamalar şöyledir:
- Mesane ve gerekli çevre dokular kontrollü şekilde serbestleştirilir.
- Radikal sistektomide mesane çıkarılır ve pelvik lenf bezleri temizlenir.
- Kanserin konumu ile hastanın özelliklerine göre komşu organların korunması veya çıkarılması planlanır.
- İdrarın böbreklerden dışarı atılması için bağırsaktan yararlanılarak yeni bir idrar yolu oluşturulur.
- Cerrahi alan kontrol edilerek dren ve idrar kateterleri yerleştirilebilir.
Erkeklerde prostat ve seminal keseler, kadınlarda ise üreme organlarının bir bölümü geleneksel radikal cerrahi kapsamına girebilir.
Robotik Sistektomi Sonrası İdrar Nasıl Yapılır?
Mesane çıkarıldığında idrarın depolanması veya dışarı atılması için yeni bir sistem oluşturulmaktadır. Buna üriner diversiyon denir. Kullanılabilecek başlıca yöntemler şunlardır:
- İleal Konduit: İnce bağırsaktan kısa bir kanal oluşturulur ve idrar karındaki stomadan dışarıdaki torbaya akar.
- Ortotopik Yeni Mesane: Bağırsaktan hazırlanan rezervuar idrar kanalına bağlanır; hasta uygun koşullarda doğal yoldan idrar yapabilir.
- Kontinan Rezervuar: İdrarın karındaki küçük bir açıklıktan kateterle boşaltıldığı iç rezervuar oluşturulur.
Hangi seçeneğin uygun olduğu; tümörün yeri, böbrek fonksiyonu, bağırsak sağlığı, el becerisi, yaşam tarzı ve hastanın takip sürecine uyumuna göre doktor tarafından belirlenir.
Robotik Mesane Ameliyatının Avantajları Nelerdir?
Robotik ameliyat küçük kesiler, büyütülmüş görüntü ve dar pelviste hassas hareket imkânı sağlar. Uygun hastalarda daha az kan kaybı, daha küçük yara, erken iyileşme ve normal hayata hızlı toparlanma gibi avantajları vardır.
Robotik Sistektomi Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?
Radikal sistektomi kapsamlı bir ameliyattır. Hastanede kalış süresi ortalama 3 ila 4 gün sürmektedir. Bu süre; bağırsak hareketlerinin başlamasına, beslenmenin ilerlemesine ve oluşturulan idrar yolunun durumuna göre değişir.
Ameliyat sonrasında erken yürüyüş, solunum egzersizleri ve pıhtı önleyici tedaviler uygulanır. Beslenme sıvı gıdalardan katı gıdalara doğru kademeli ilerletilir. Stoma veya yeni mesane kullanılan hastalara taburculuk öncesinde bakım eğitimi verilir. Tam toparlanma kişiden kişiye değişebilir ve birkaç haftayı aşabilir.
Robotik Sistektomi Sonrası Takip Nasıl Yapılır?
Takip yalnızca kanserin tekrarlama riskini değerlendirmek için yapılmaz. Böbrek fonksiyonları, elektrolitler, kullanılan bağırsak bölümüne bağlı vitamin düzeyleri ve idrar yönlendirme sisteminin işlevi de izlenir. Kontrol programı patoloji sonucuna, hastalığın evresine ve uygulanan idrar yolu yöntemine göre kişiselleştirilir.
Sonuç
Robotik sistektomi; mesane kanserinin cerrahi tedavisini, lenf bezi temizliğini ve yeni idrar yolu oluşturulmasını aynı plan içinde birleştiren ileri bir operasyondur. Doğru hasta seçimi ve deneyimli ekip, kullanılan teknolojiden daha az önemli değildir. İzmir’de robotik sistektomi ve mesane kanseri ameliyat öncesi Robotik Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Özgür Çakmak hastanın tüm tetkik ve sonuçlarını ele alarak kişiye özel bir cerrahi tedavi planı oluşturmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Robotik Sistektomide Ameliyatı Robot Mu Yapar?
Hayır. Tüm işlemler cerrah tarafından yönetilir. Robotik sistem, cerrahın hareketlerini hassas biçimde cerrahi aletlere aktarır.
Mesane Alındıktan Sonra Her Hastaya Torba Takılır Mı?
Hayır. Uygun hastalarda bağırsaktan yeni mesane veya kateterle boşaltılan rezervuar yapılabilir. Torbalı sistem bazı hastalar için en güvenli seçenek olabilir.
Robotik Sistektomi Kaç Saat Sürer?
Ortalama ameliyat 3 ila 4 saat arası sürmektedir. Fakat süre; lenf bezi diseksiyonuna, önceki ameliyatlara ve oluşturulacak idrar yoluna göre değişir. Radikal sistektomi genellikle uzun süren kapsamlı bir cerrahidir.
Robotik Sistektomi Sonrası Cinsel Yaşam Mümkün Mü?
Evet; ancak sinirler, üreme organları ve uygulanan cerrahinin kapsamı cinsel fonksiyonları etkileyebilir. Uygun hastalarda koruyucu teknikler değerlendirilebilir.
Robotik Sistektomi Sonrası Mesane Kanseri Tekrarlar Mı?
Tekrarlama ihtimali tamamen ortadan kalkmaz. Risk, patolojik evreye ve lenf bezi tutulumuna göre değiştiğinden düzenli onkolojik takip gerekir.
Yapay Mesane İle Normal İdrar Yapılabilir Mi?
Uygun hastalar yeni mesaneyle idrar kanalından idrar yapabilir. Ancak zamanlı boşaltma, pelvik taban eğitimi veya bazı durumlarda kateter gerekebilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
Prof. Dr. Özgür Çakmak | Robotik Üroloji Uzmanı